Sa sùpplica de Prìamu e

s’affriscione de Achille

(Càntigu XXIV – Ott. 94-110)

 

 


Si cagliesit su 'etzu; e su prantu,

a s'ammentu 'e su babbu, s'intendesit

currer in ojos Achille, ch'intantu,

leendelu per manu, nde pesesit

dulchemente a Priàmu. S'aundesit

gai 'e succuttos sa tenda pertantu:

de sos d'Ìlion pr'Ettòrre, e pro Peleu

e pro Pàtroclo de sos de s'Acheu!

 

Pustis, tudada 'e làgrimas sa gana,

li rispondesit lestru Mirmidone,

sos pilos carignende e s' 'arva cana

a s'infelitze babbu d'Ilione:

-Coltzu e cinu, assiat mattana

sa vida tua! Ma coro 'e leone

dês gigher pro tuccare dae chie

solu dannos e morte at dadu a tie!

 

Como sêi però, betzu attrividu,

accurtz'a mie e su dolu lassamos

mancari siat su coro affliggidu,

giagh'a piangher nudda balanzamos!

Custa est sa sorte, si be-i pensamos,

chi pro a nois s'Olimpu at bordidu:

prantu est sa vida nostra e tribulia,

cantu sa de sos Deos biadia!

 

Duas giorras at Zeus parinales,

un'a destra, un'a manca de sa trona;

dae una dat Isse s'ura 'ona,

dae s'àtera invece isparghet males.

Si dae ambas retzin sos mortales

sos fados de s'isposu de Latona,

parte 'e sa vida la passan gosende,

parte in tragos, appenu e peleende.

 

Però cando sas manos su Tronante

in su trógliu malignu imberghet solu,

coltz'a chie toccherat, ca su dolu

die cun die s'agattat costante,

e currit per tottue che mancante

e che cane famidu, in oriolu

de un'ora d'asséliu e d'accunortu,

chena bi lomper mai, fintz'a mortu!

 

Tocchesit a Peleu in zoventura

onzi gràscia de benes e de pôre,

sende 'e sos Mirmidones su segnore

e leende una dea in conzuntura 

mancari aeret mortale natura!

Ma, pro giogu 'e sa sorte, cuss'amore

eredes pro su rennu non l'at dadu,

send' 'eo a morrer prima destinadu!

 

Ne su gosu 'e l'attender a betzesa

s'Olimpu cor'ingratu at dadu a mie,

s'in Ìlion mi nd'isto, a cara atzesa,

a bois cuntristende notte e die!

E galu ischimos, o betzu, ch'a tie

desin sos Fados fizos e ricchesa

addaghi da' sa Lesbo 'e Macareu

fis mere, fintz'a Ponto e a Frigeu.

 

Ma sicomente t'at como sa sorte

boltadu palas, sas isfidiadas

peleas bàlia e cun coro forte,

c'a piangher intantu est in debadas,

ne a Èttore ischidas da' sa morte!

Àteras proas, antzis, ordinzadas

crêo t'apan sos Deos e metzanas

a tie e a sas zentes troianas!-

 

E Prìamu in risposta:-O affortizu

de sos Danaos e de Zeus frua,

a sêre non m'apprettes, ca su fizu

ischinde accurtz'a custa tenda tua

chen'interradu, forte est su disizu

de lu 'ìdere e-i sa cara sua

de mi 'asare cun paternu affettu

galu una 'olta ben'istrintu a pettu!

 

 

 


 

 

 

 

 

 

 

Adducas m'accuntenta e su riscattu

chi cun coro ti dao mi l'atzetta

e ti lu gosa cun sa sorte 'eretta,

appoi chi sas frinas de s'imbattu

t'an gittu da' Peleu e suddisfattu

sa ch'azis unu 'e s'àteru prenetta.

Custa est s'ura mia, giagh'ancora

de 'ìdere m'accansas s'Aurora!-

 

E miréndelu Achille a oju-tortu:

-O betzu, non provòches faeddende,

ca si ti torro a chie ses bramende

est pro more de Zeus! Poi mortu,

a Teti m'imbiesit, cumandende

de non ti lu negare s'accunortu.

O crês chi abbizadu non mi sia

ch'unu deus t'at gittu a domo mia?

 

Niune aiat póttidu tentare

cun s'ispera 'e resesser cust'impresa,

vittinde 'e sos custòdios sa difesa,

d'abberrer su portale e de passare!

Adducas dia narrer de cagliare,

a boltas non pensera sa pretesa

de ti negare e galu 'e fagher peus

própr'in sa tenda mia e contr'a Zeus!-

 

Si cagliesit timinde Ilione;

e a foras Pelide chen' 'istentu

che tucchesit cun passu de leone.

Non però a sa sola: in su momentu

sos iscuderis de su Mirmidone

ch' 'essesin fattu, sos ch'in accussentu,

poi 'e sa morte 'e Pàtroclo, a primore

teniat isse pro fide e valore.

 

E custos, a sa chìnnida 'e su mere,

sos mulos e sos caddos distacchesin

e, bidinde a Ideu, lu fattesin

intrare a sa tenda e pustis sêre.

Infinis, pro cumprire su dovere,

sos pignos valorosos nde falesin

dae su carru, foras duas mantas

e, bianca, una tùniga 'e sas tantas.

 

A re Priàmu devian servire

pr'imboligare su corpu 'e su fizu.

Si lêsit tando Achille contivizu

da' sas antzillas de fagher frobbire

e ùnghere a Ettòrre, accalaizu

distantes da' su babbu, pro vittire

chi si potterat su 'etzu arvuriare

in lu 'ider, fintz'a lu provocare!

 

Fattesin gai; e cando untu e lâdu

istesit dae cuddas Dardaneu,

cun sa tùniga 'estidu chena neu

e in sas mantas galu imboligadu,

de l'agontzare si lêsit Peleu

in s'iscala 'e su carru coidadu.

E, cumprida onzi cosa, abboghinende

nêsit pustis, a Pàtroclo invochende:

 

-O fizu de Menétziu, frade caru,

non t'inchietes s'ischeras in s'Ade

chi torrende a Priàmu pro piedade

li so su fizu! Unu riscattu raru

m'at dadu sa troiana majestade

e parte as aer tue in su tumbàru,

coment'est giustu ch'apas, dulche prenda!-

E che torresit detzisu a sa tenda!

 

           Addaesegus / Indietro     -     ILIADE