Sa morte de Pàtroclo.

(Càntigu XVI – Ott. 151-165)

 

 

 

Cun su cherveddu restesit luadu

tando 'e Fitia su lùghidu eroe,

cori-mortu, benuji-inneuddadu!

Própriu in su mentre su fizu 'e Pantoe,

su valente Euforbo, mentovadu

pro esser cun sa lantza 'e sos de Troe

unu 'e sos mezus, che un'ira mala

sa sua li cravesit in sa pala!

 

Mancari esserat bonu campione

(nâchi imparende s'arte de sa gherra

dae su carru imbolados a terra

nd'aiat vinti eroes d'Ilione!)

non l'apesit in cussa cuntierra

s'atza però contr'a su Mirmidone

dae s'ala de nanti 'e si l' 'ettare

e miréndelu in cara 'e l'affrontare!

 

Appoi, infattis, de l'aer felchidu

sa lantza 'e frassu in mesu a s'ischina,

su traste in presse, timinde ruina,

nde l'istratzesit, e finas fuidu

si ch'est dae sos suos, atturdidu

de l'esser resessida sa faina!

E galu tue, o Pàtroclo forte,

torresti insegus fuinde sa Morte!

 

Domadu dae Febo soberanu                     

e da' s'aina chena valentia

d'Euforbo, a s'ala de Fitia

abboghinesti custa 'olta invanu!

Ca, in su t' 'ider, Èttore troianu

istesit lestru a ponner marrania

e sa lantza, cun cara suddisfatta,

a ti cravare berrinosa in matta!

 

E ruesti, o ànima gentile,

che nae da' su lampu ismutzurrada

in ojos trattenzende sa mirada

de non giómpidos bisos d' 'eranile!

E sa de Troe turre fentomada,

che leone superbu ch'in s' 'attile

sas dentes at felchidu a su sirvone,

ti nêsit bárriu 'e suddisfassione:

 

De resessire, o Pàtroclo, crêias

duncas sa 'idda nostra 'e conchistare

e cautivas galu 'e ti portare

sas féminas troianas! No ischias,

o gióvanu iscabadu, chi devias

prima o poi a Èttore abbojare?

E mira como, mira...l'as innante

su d'Ìlion prus forte cumandante!-

 

Nênde gai, su pê' l'abbattighesit

subra pettus e, sighinde a l'offender,

cun cant'aiat boghe l'inzulzesit:

-Lu podias, o Pàtroclo, cumprender

chi resinnadu fia a la difender

sa libertade mia! O ti mandesit

forsi su mere tou, chen'ischire

chi mortu inoghe devias ficchire?

 

Cale apesti, mi nara, bon'aggiudu

da' s'amigu 'e su coro prus fidadu?

"Bae e non torres -ti dêt aer nâdu-

chen'aer prima a Èttore fortzudu

su pettus maestosu trapassadu!"

E tue, o imprudente, che atzudu

partesti 'isende glòria imperitura...

pro finire a benturzos in pastura!-

 

 

 

 

E tue, o cavaglieri generosu,

a moristuda li naresti:-Ettòre,

subra meu non sias ispantosu,

ca sa  'ittòria ti l'at su Segnore

dada 'e s'Olimpu cun su tirriosu

deus de s'arcu, su Saettadore!

Issos m'an sudronadu primm' 'e a tie,

iscuttu e disarmadu...est deosie!

 

D'Èttores vinti Pàtroclo 'e Fitìa

nd'aiat settesciadu, si mi crêse!

Pagu 'alet chi méritos ti lêse

ca m'at bissu innanti s'Alta Ghia!

E pustis Euforbo...su 'e trese

duncas ses tue...assiat valentia!

Ma si dare ti potto unu cunfortu

iscas ch'as mortu un'ómine già mortu!

 

Como inte' cust'avvisu, o Dardaneu,

e in mente che upa ti l'inserra:

a s' 'adde iscurigosa 'e s'usciareu

finas ses tue dae custa gherra

approbe a che tuccare e, per terra,

dae sa lantza 'e su fizu 'e Peleu,

a t' 'ider che a mie isterrijadu!

Sa sentèntzia est custa de su Fadu!-

 

Nêsit su giovaneddu; e subra chizos

s'attittia 'e sa morte li falesit

e pianghende a s'Ade s'avviesit

gitténdesi incumpridos sos disizos

de su 'eranu sou! Ma, a lampizos

de fogu in ojos, lestru li torresit

sa risposta sa turre manna 'e Troe

mancari esserat mortu cudd'eroe:

-Lassa sas profetzias! O sa morte

crês chi timat Ettòrre cor'ardente!

E si diversa esserat sa sorte

e de sa lantza mia lutzighente

su fizu 'e Teti, Achille su forte,

che a tie sa fùrria potente

connoscherat invece? E chie 'e Zeu

legger poder s'ordinzu bonu o reu?-

 

S'aina 'e brunzu de nde l'istratzare

pensesit tando Ettòre d'Ilione,

preténdeli in pettorra su garrone

e faghìndelu posca rodulare.

Contr'a Automedonte mirmidone,

s'iscuderi d'Achille, a si 'oltare

fattu-fattu torresit, inganidu

galu a-i cuddu d' 'ider istasidu.

 

Ma che fit su danau imperistantu

attesu da' su logu 'e s'iscarmentu

a coro mortu 'essidu che bentu

subra su carru cun Balìu e Xantu,

caddos divinos, lèbios a ispantu,

chi apesit Peleu in su momentu

a Teti pêibianca 'e si cojare

da' s'eterrenu Mere de su mare.

 

 

                Addaesegus / Indietro     -     ILIADE