ANTONINU (Tonino Mario) RUBATTU

- POEMA OMERICU IN OTTAVA RIMA SARDA LOGUDORESA -

 

 

S’umbra de sa mama
(Càntigu XI – Ott. 21-29)

M’ispostei appena e mama intantu
assazesit su sàmbene nieddu
e luego, torradu su faeddu:
-Fizu ‘onu, -mi nesit in piantu-
ello comente as póttidu tantu?
De s’Oceànu s’infernale aneddu
chie est biu non podet superare!
Sos Deos t’ana chérfidu aggiuare!

Dae Tròia, gàrrrigu de affannos,
ses recuende? Sa pàtria bramada
duncas appoi de paritzos annos
no as bistu ne s’isposa adorada?-
«Própriu gai, o mama istimada,
non tzessan dae tando sos malannos!
De Tirèsia pro intèndere sa ‘oghe
m’an cumandadu d’’ènnere a inoghe.

Però mi nara: maladia mala
o improvvisa sa fritza ‘e Diana
trisinadu ti nd’ada a cust’ala?
Biu est Laerte, Penelòpe est sana?
E Telémacu? Intrea o ijala-ijala
est sa propriedade? E sa galana
ite pensat de me? Est cun su fizu
o de cojonzu l’’enzesit disizu?»

«Muzere tua dae su palattu
-mi rispondesit- no est prus bessida
dae cando partesti e affliggida
passat dies e nottes. Nemos fattu
t’at dannu grae e donzi bene intattu
costoit Telemàcu. Ancora in vida
est Laerte, ma (su coltzu!) in tzittade
non b’andat prus e faghet piedade.

In campagna est vivende, arrennegadu
in s’ijerru dromminde in sa chijina

 

cun sos teraccos, bruttu, istratzuladu,
cun s’affianzu de pedde ‘erveghina!
E cand’imbetzes s’addultzit sa frina
s’istat in binza, che cane corcadu,
cun pagas fozas postas a tramatta!
E cunsidera betzesa e suffratta!

Cant’’e a mie, cun fritza improvvisa
non m’at Diana leadu sos brios,
ne maladia tenia pretzisa.
Fizu istimadu, sos turmentos mios,
sos chi dae su mundu m’an divisa,
fin disizos de mama! Ohi rios
sos chi apo de làgrimas bettadu
su fizu pianghinde disdicciadu!»

Pro tres bias tentei ‘e l’abbratzare
ca su coro mi naraiat gai!
E pro tres boltas, ohi sorte, ahi,
mi tocchesit sa néula ‘e acchintare!
Tando li nei:-O mama, prite mai
non mi lassas a tie accurtziare
e mi negas cust’ùltinu cunfortu?
Adducas mi merìto custu tortu?

Tando un’umbra e pro noellu affannu
a trassa m’at mandadu Proserpìna!-
E issa lestra:-Sa bona reina
de s’Erèbu non t’at sestadu ingannu,
ne tortu ti fatt’’eo, Ulisse Mannu!
Cun sa morte su corpus in chijina
si disfaghet, ma inoghe, in s’Avernu,
sighit a biver s’ànima in eternu.

In s’ómine sun duas sas Naturas:
su corpus, ch’est sustàntzia materiale,
s’ànima, ch’est ispìritu immortale.
Poi chi moris in eternu duras!
Chi siat gai inoghe l’appuras!
Parti però dae s’Ade infernale
e su chi apo nadu, isculta a mie,
lu conta a Penelòpe calchi die.-