Su duellu tra Èttore e AiaceTelamone

(Càntigu VII – Ott. 47-64)

 

 

 

Cun un'ùrulu 'e morte muidende 

dae manos s'arminzu li fuesit

de sàmbene lambridu e, che tronende,     

a s'iscudu inimigu s'attappesit:      

ses pizos fatt'a pare trapassesit

in su 'e sette sa fùrria agabbende,             

chena dare a s'Eroe d'Ilione

sa chi bramait suddisfassione!

 

S'animesit pro su colpu faddidu

su gregu cumandante e a s'appretta,

paris bettende un'orrorosu gridu,

su traste li torresit che saetta!

Ma pro cantu sa mìria fit perfetta,

in s'iscudu de Èttore intzecchidu

s'est finas cussu raju portentosu  

chena dare a su Mere mezus gosu!

 

Sas lantzas ambos duos campiones

da' sos iscudos tando nd'istratzésini

e unu contr'a s'àteru s' 'ettésini

che porcrabos feridos o leones!

Colpos malos, tremendos s'addobbésini

chena però s'offender sas persones!

Gai istesin med'ora afferra-afferra

suppesende piuer dae terra!

 

E solu cando a Èttore segadu

si l'est s'arminzu in duos, e s'Acheu

l'at cun sa lantza de nou apprettadu,

àpidu s'est s'eroe dardaneu

che in attogu in cussu peleu

e finas cun su tuju ispizoladu

dae sa punta 'e su brunzu inimigu

pro bona sorte sua sol'azigu!

 

S'irrujesit de samben s'armadura!

Ma su Troianu chena si chinnire

cun unu crastu, a imboladura,

tentesit su matessi 'e lu colpire!

Cun s'iscudu 'ettadu a covaccura

bi lu paresit Aiace e faddire

li fattesit a Èttore s'afficcu

de lomper a lu 'ider pistu e siccu!

 

Unu marrarzu prus pesudu ancora

da' terra lêsit tando Telamone

e, cun fortza 'e zigante, a Ilione

torresit sa risposta lestru in s'ora!

A s'insegus Ettòrre, a ojos fora,

che rodulesit, a unu muntone

cun s'iscudu ispantosu fragassadu,

mùcculu in sos benujos, ispossadu!

 

Ma Febo, piedosu, atza e briu

luego 'e li torrare meledesit;

e gai appenas si nde suppesesit

che a prima su fogu biu-'iu

de s'eróicu chertu s'allumesit!

Acco' tando a Ideu e Taltibiu

ambos pare avantzare, a iscettru in manu,

pro nde muttire gregu e troianu.

 

E lis nêsit Ideu d'Ilione:

-Sas armas, frades caros, deponide!

Unu e s'àteru de Zeus Cronide

s'amorosa tenides protessione!

Su chi bos nâmos adducas faghide,

ca est sa pius sàbia detzisione:

giaghi approbe su sole est a s'occasu

chircade in su retiru gosu e pasu!-

 

Li rispondesit Aiace:-O Ideu,

a chie at s'isfida meledada

andat custa proposta, a parrer meu,

innante de a mie presentada!

S'est Èttore a la fagher a s'Acheu

non crêo chi li 'enzat refudada.

Duncas l'avantzet isse sa proposta

si bramat de retzire una risposta!-

 

«O re de Salamina valorosu,

-nêsit tando s'ilìaca fortesa-

non solu ses pro Argo una difesa,

ma finas in faeddos virtudosu!

Lezìttima mi paret sa pretesa

e deo ti dimando, rispettosu,

a un'àtera 'olta 'e rimandare

sa marrania e de nos reposare.

 

Giagh'est leende a interighinare

d'Ideu rispettamos sos cunsizos

e gai a sos gherreris sos disizos

podimos fintzamente accunortare

e s' 'ider, poi de tantos fastizos,

chen'arminzos in manu a peleare.

Duncas tzessamundela, o Telamone,

pro bonu de sos d'Argo e d'Ilione!

 


 

                   

Però innante faghìmunos galu

pare-pare in signale d'amistade

cun un'istrinta 'e manu unu regalu,

pro chi nerzan in sa posteridade:

Issos cun atza e cun ìmpitu malu

si sun gherrados, posca in bonidade

nde l'an muttida e si sun dispididos

che amigos, simmai si nd'at bidos!»

 

Nênde gai, s'ispada poderosa

cun sas asas de prata li porresit

paris cun sa baina lumenosa  

e Aiace puru si nd' 'oghesit

da' chintu sa chintorza valorosa

de pùrpura e bi la cunsignesit.      

S'istringhesin sa manu 'e bonu coro

ambos torrendesiche a logu insoro.

 

Si nd'allegresit donzi troianu

in s' 'ider a Ettòrre recuire

in mes'a issos galu biu e sanu!

Non crêian, infattis, chi fuire

potterat a su bratzu subrumanu

d'Aiace Telamone e de patire

fin timinde sa rutta d'Ilione,

poi mortu s'insoro campione!

 

Sos d'Argo, invece, cabos de valore   

a l'abbojare cuntentos tucchesin

a s'eroe danau e li tzocchesin

sas manos che a unu 'inchidore!

Dae s'Atride pustis lu gittesin

chi, pro li render pius mannu onore,

unu trau nde fattesit battire,

a Zeus intregadu, a l'arrustire.

 

A su cumandu, lestros, s'animale

nde li trazesin paritzos soldados   

chi, poi 'e s'esser bene innettiados,

l'ispojolesin cun unu pugnale.

Cun sos burteddos pustis arrodados

l'iscorzesin e a colpos d' 'istrale

l'appetzesin, mentr'àteros, bundante,

su fogu ammanizesin a s'istante!

 

A sa falada 'e sa brajas cun cura

ponzesin sas cadrijas a irrujare,

lênde pustis sa petta a b'assentare

a cantos mannos subr'a sa calura.

E appenas giompesit a cottura

allegros comintzesin tott'umpare

a Zeus a ondrare s'immortale

e a s'Eroe insoro geniale.

 

Altzende ojos a sa Ghia divina

si nde pesesit tando Agamennòne:

lêsit su mezus bìcculu 'e s'ischina

e in signale 'e cunsiderassione

lu desit a su Re de Salamina.

Si nd'allegresit meda Telamone

de su prétziu mannu e de sighire

nêsit a tottu in su divertire.

 

Istesin oras medas rebottende

olvidende 'e sa gherra onz'impeleu;

pustis cando, attattu donz'acheu

e sonnidu, 'e pius fit disizende

d'agattare in su lettu su recreu,

acco' su mere ' e Pilo avantzende

in mes'a rese, prìntzipes, soldados

e nàrrerlis cun tonos accorados:

 

-Fizu d'Atreu, amigos, m'iscultade!

Maicantos cumpanzos valorosos

oe ch'at Marte imbiadu a s'Ade,

eroes mannos, caros, generosos!

Chi rètzana onores dignitosos

cunsizan affriscione e piedade.

Duncas, o Re, cumbenit cras manzanu

su bisestru 'e suspender disumanu!

 

A sos chentales cussos disdicciados

de los regòglier naro tott'umpare

e linna meda d'arremiarzare

pro chi bi 'enzan susu collocados

e pustis in su fogu dissipados

cun sas armas e tottu, a cara a mare!

A fizos e parentes pr'accunortu

s'arribbet sa relìchia 'e donzi mortu.

 

Dia narrer ancora, pro ammentu

de chie cun su tempus custu logu

at a cherrer cun bonu sentimentu

visitare o cun coro in affogu,

de che lassare sinnu 'e monumentu,

chi a mentovu restet e attrogu

de s'acheu valore e siat frama

chi brujet de sa gherra dogni brama!-

 

Accunsentes, tzocchéndeli sas manos,

prìntzipes e gherreris si mustresin

e àteros de conca li fattesin

pretziéndeli sos cunsizos sanos.

……………………………..

 

         Addaesegus / Indietro - ILIADE