|
Èttore e Achille a cara a pare
(Càntigu
XXII – Ott. 53-75) -Accomi
prontu, o Pelide, a s'isfida! S'insara
so fuidu e pro tres bias inghìria-inghìria
a sas muràglias mias, est
ca s'atza, in su t' 'ider, istasida si
mi fit totta paris e muttida! Como
torradas de sas balentias mi
sun sas fruas! Bidimos pertantu chie
si portat oe vida e bantu! Leàmunos
su tempus ambos duos a
Zeus Crono 'e pretziare ebbia e
de giurare chi, a sos concluos, chie
l' 'incherat custa marrania de
s'inimigu torret a sos suos su
corpus, finas nudu, pro sa ria de
sa pàtria e pro s'ùltimu onore! Lu
'iuro, si nd'essera 'inchidore!- «D'accordos
non faeddes, malaittu! -li
nêsit ojitortu Mirmidone- Paghe
non b'at tra ómine e leone ne
bi nde podet aer; ne appittu istan
a battos su lupu e s'anzone! Sa
natura los ponet in cunflittu e
mortalmente! A tales contr'appare semos
nois, ne balet a ciarrare! Unu
sa vida dêt rèndere a Marte... ne
discursos b'at primma d'amistade! Adducas
ti prepara pro cust'arte e
s'atza ch'as e-i s'abilidade las
mustra, ca bi nd'at netzessidade! Ma
ses già mortu! Dada a custa parte si
nd'est Atena e che cane dannarzu como
ti domat cun s'anzenu attarzu!» Nênde
gai, urulende a boghe piena, sa
lantza longa 'e frassu l'imbolesit... in
debadas però, ca la vittesit abbasciéndesi
Ettòrre giustu appena! In
terra trinnighende si puntesit s'arminzu
soberanu, ma Atena istesit
lestra a bi nde l'isfelchire e
a s'eroe sou a lu porrire. De
s'ordinzu non s'abbizesit nou s'ilìacu
campione 'e s'Asulina, s'est
chi nêsit innante 'e fagher prou: -O
Achille,'e sos deos raighina, faddidu
m'as! E su presumu tou de
m'annuntziare s'ùltima ruina fit
solu ciarra! 'E
su destinu meu nudda
t'at nâdu Atena e nudda Zeu! De
m' 'ider fis bramende che crabolu fue-fue
a nuscu 'e mala fera e
gai dae palas, oh consolu, truncàremi
sos brios! Cuss'ispera ch'est
barigada! In àtera manera cheret
chi ti lu catzes s'oriolu! S'est
chi t'aggiuat Minerva divina felchimila
in pettorra cuss'aina! A
custa lantza mia intantu attue! Ah,
si cravada ti l' 'idera intrea intr'
'e corpus! Pius paga pelea Argo
nos diat dare, mortu tue!- Bi
l'imbolesit posca e mue-mue a
s'iscudu ispantosu frusca e rea s'ispera
d'Ilione s'attappesit, ma
che contr'a sa rocca rimbaltzesit. In s' 'ider s'inimigu galu 'erettu restesit
chen'alenu su Dardanu e
cun su coro che mai in apprettu àtera
lantza no apende in manu! A
Deìfobo tando chen'isettu la
dimandesit...ma che fit lontanu su
frade chi crêiat a fiancu! Gai,
abbizendesinde, nêsit francu: -S'ùltim'ora
acco' lómpida 'e su Fadu! De
àere a costazu a frade meu illusu
m'at Atena e m'at trampadu! E
si, comente paret, Febo e Zeu galu
m'an issos puru abbandonadu s'
'adde m'isettat trista 'e s'usciareu! Sa
sentèntzia est custa, custa ebbia... ma
che vile non morzo, pàtria mia! Fogu
an a catzare pro a tie de
fizu tou sos bratzos, su coro! Su
morrer non mi pesat, mi nd'onoro! Antzis
ti naro: dae custa die lumenosa
at a esser prus de s'oro sa
fama nostra e non b'at aer chie in
su nos numenare, da' s'ispantu n
ojos non s'intendat su piantu!- Da'
sa bàina s'ispada d'attarzu nd'
'oghesit, nênde gai, de repente massitza,
'en'acutada, lutzighente e
decomente da' unu roccarzu peri
sas nues cun biccu dannarzu un'astore
si 'ettat imponente subr'a
unu columba o un'anzone, tales
Ettòrre a s'ala 'e Mirmidone. |
E
galu Achille cun àbrina brama si
l'avventesit cun s'iscudu innante de
dedàlea fattura, illuinante cun
s'elmu a battor puntas che fiama! De
filos d'oro parian sa trama sos
pilos brundos; rajos de diamante sos
pubusones pende-pende, 'e chentu e
prus colores, déghile ornamentu! Che
a de notte d'Ésperu s'istella, sa
prima a oju umanu a si mustrare e
de tottas sa prus lùghida e bella, in
sa destra si l' 'idiat brillare sa
lantza poderosa chena pare, ispantu
de su mastru 'e Mongibella! E
dae conca a pês lu miraiat mentr'a
s'altzalifala la teniat. Ue
s'arminzu li poder felchire fit
a s'ispèria-ispèria meledende detzisu
custa 'olta a non faddire! s
armas suas pustis connoschende, sas
ch'a Pàtroclo appoi 'e lu 'occhire leadu
Ettòrre aiat, che buddende su
samben s'intendesit prus ancora e
de l' 'ider sa 'oza a limba a fora! Tra
tuju e coddu infinis sebestesit de
sa coratza un'ispallattada chi
lassait sa 'ula iscovaccada... puntu
mortale! Si l'ammiriesit e,
teninde sa lantza 'en'appunzada, cun
cant'aiat fortza l'imbolesit accumpagnende
sa ròdia 'e sa pala cun
un'ùrulu 'e lupu in notte mala! Che
lampu addaghi falat fatt'a tronu 'intresit
in su tuju sa saetta bessìndeche
a tirrìa 'eretta-'eretta da'
s'àter'ala cun mortale sonu! Degai
in su piuer a s'appretta si
ch'agattesit s'Eroe prus bonu de
Ìlion e prus mannu, imbenujadu fissende
a Pê-velotze, ojimbidradu! E
benìndeli accurtzu Mirmidone li
nêsit tando cun boghe d'ispantu: -Su
ch'a Pàtroclo as dadu mal' 'uccone e
tragu mannu a mie acco' piantu! Oh
iscabadu! Cando in su muntone non
m' 'idias gherrende, ti fit bantu su
fagher proe contr'a sos d'Atreu! Su
própriu non as fattu cun Peleu! Sas
carres ti dên como ischirriolare a
s'allimida canes e astores... Pàtroclo
invece piantos e unores at
aer prima de lu sepultare!- E
reduende Priameu a pare sos
chi restain ùltimos ardores li
rispondesit, giagh'a s'attappada non
si li fit sa 'ula fragassada: -A
canes non mi lasses in pastura! Pro
sa vida ti prego, pro sos brios ch'in
sos benujos tenes galu 'ios, pro
babbu e mama tua! Sepultura lasse
ch'apa da' sos parentes mios, attìttidos
e fogu! A dismisura Écuba
e Priàmu brunzu e oro t'an
a dare. Atzèttalos, t'imploro! «Non
m'implores, o cane! -ojincrispidu l'abboghinesit
Pelide- Finire dês
comente merìtas, ne pedire mi
dês gràscias, a tales inganidu finas
deo m'intendo 'e ti felchire sas
dentes in sas carres! Recuidu so
a sa gherra -l'iscas- pro a tie, pro
m'avrescher in ojos custa die! E
cheres chi mi brive 'e su consolu de
t' 'ider sa persone isossigada, si
fit cussa sa brama, cussa solu?! e
bastat s'oraria ch'arribbada an
babbu tou ed Écuba invocada a
m'isvoltare! Lastimosu dolu no
as àere, ne dissipu 'e fogu, ne
lagrimadu interru in cada logu!» E,
morzende, sa turre priamea: -De
resessire, emmo, non crêia a
ti toccare coro, ca l'ischia chi
l'as de ferru! Chi
sa sorte mea non
ti reservet s'eterrena Ghia time
però, addaghi in sa 'e Scea Febo
immortale e Paris frade meu t'an
a catzare a s' 'adde 'e s'usciareu!-
|
| Addaesegus / Indietro - ILIADE |